Publieke sector

Krapte op de arbeidsmarkt bij de overheid: wat de UWV-prognose tot 2028 betekent

Rennie Hooi

De arbeidsmarkt koelt af, maar in 94 procent van de beroepsgroepen blijft het krap. Waarom de krapte bij de overheid een vervangingsvraag is, en hoe je het werk laat doorlopen.

De krapte op de arbeidsmarkt bij de overheid is niet voorbij, ook nu de economie afkoelt. Dat is de kern van de Arbeidsmarktprognose 2026-2028 van het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV): het aantal banen groeit landelijk met 1,7 procent tot 2028, en in 94 procent van de beroepsgroepen blijft de markt krap.

In dit artikel lees je wat de prognose precies zegt, waarom de krapte in de publieke sector niet vanzelf overgaat, en hoe je als overheidsorganisatie het werk laat doorlopen terwijl medewerkers vertrekken.

Wat zegt de UWV-arbeidsmarktprognose 2026-2028?

De UWV-arbeidsmarktprognose is de jaarlijkse verwachting van UWV voor banen, vacatures en krapte in Nederland. De editie 2026-2028 rekent met twee scenario's, omdat de energieprijzen op dit moment de grootste onzekerheid vormen.

In het gunstige scenario dalen de energieprijzen snel en groeit het aantal banen tot 2028 met 1,7 procent. Blijven de energieprijzen hoog, dan valt de banengroei vrijwel stil en komen er ongeveer 75.000 banen minder bij dan verwacht.

De groei zit vooral in drie hoeken. Zorg en welzijn krijgt er tot 2028 ongeveer 90.000 banen bij, de specialistische zakelijke dienstverlening bijna 60.000 en de ICT ongeveer 20.000. Krimp verwacht UWV juist in de industrie, het vervoer, de handel en de uitzendbranche.

De belangrijkste bevinding staat echter niet in de groeicijfers. De meeste vacatures ontstaan de komende jaren niet door nieuwe banen, maar doordat medewerkers met pensioen gaan of van baan wisselen.

Waarom de krapte bij de overheid niet vanzelf overgaat

De krapte bij de overheid is geen conjunctuurprobleem, maar een vervangingsvraag. Dat onderscheid bepaalt wat je eraan kunt doen.

Volgens de spanningsindicator van UWV is de arbeidsmarkt in 87 van de 93 beroepsgroepen nog altijd krap of zeer krap. Op die lijst staan ook typische overheidsfuncties, zoals juristen en bestuurders. De markt koelt dus wel af, maar niet op de plekken waar de publieke sector zijn mensen vandaan haalt.

Daar komt de vergrijzing bij. De publieke sector heeft relatief veel medewerkers die de komende jaren met pensioen gaan, en elke vertrekkende medewerker laat werk achter dat gewoon doorgaat. Wettelijke taken kennen geen vacaturestop.

Het scenario met hoge energieprijzen verandert daar weinig aan. Die krimp raakt vooral de industrie, het vervoer en de uitzendbranche. De vervangingsvraag bij gemeenten, provincies en het Rijk blijft er hetzelfde door.

Wachten tot de markt afkoelt is daarom geen strategie. De uitstroom trekt zich niets aan van conjunctuur of energieprijzen.

Van vacature vullen naar werk laten doorlopen

De vraag is dus niet hoe je elke vacature vult, maar hoe je het werk laat doorlopen terwijl de bezetting verandert. Dat is een andere opgave, met een andere oplossing.

Wie alleen op vacatures stuurt, verliest twee keer. Eerst ligt het werk stil zolang de werving loopt, daarna vertrekt de opgebouwde kennis alsnog bij de volgende wisseling. Wie op continuïteit stuurt, stelt eerst een andere vraag: welk werk moet hoe dan ook doorgaan, en wie draagt het in de tussentijd?

Daarom werkt De Flexibele Ambtenaar (DFA) niet met losse capaciteit, maar met professionals die een functie tijdelijk dragen. De medewerker die wij detacheren neemt het werk over, houdt het op tempo en draagt het aan het einde ordentelijk over aan de vaste bezetting. Detachering gaat dan niet meer alleen over tijdelijke capaciteit, maar over continuïteit.

Voor organisaties in de publieke sector betekent dat: geen gat tussen vertrek en opvolging, geen kennis die twee keer moet worden ingekocht. Bekijk op voor opdrachtgevers hoe dat werkt, of zie welke opdrachten er nu lopen.

Zo ziet het traject eruit

Intake

We beginnen bij het werk, niet bij de vacaturetekst. In de intake brengen we in kaart welke taken moeten doorlopen, welke kennis in de functie zit en wat er aan het einde overgedragen moet zijn.

Diepte-interviews

Met de professional voeren we diepte-interviews over ervaring, werkwijze en drijfveren. Daardoor weten we niet alleen wat iemand heeft gedaan, maar ook in welke context iemand het beste werkt.

e-Portfolio

Alle ervaring, opleidingen en competenties leggen we vast in een e-Portfolio. Dat geeft de opdrachtgever vooraf een compleet en eerlijk beeld, zonder opgepoetst cv.

Matching

De match maken we op inhoud én op context. Ervaring binnen de publieke sector weegt daarin zwaar, omdat werken bij een gemeente of ministerie andere sensitiviteit vraagt dan dezelfde functie in het bedrijfsleven.

Wat levert het op voor organisatie én medewerker?

Voor de organisatie is de winst continuïteit. Het werk loopt door, wettelijke termijnen blijven haalbaar en de kennis wordt aan het einde overgedragen in plaats van meegenomen. Het gevolg is dat je niet ieder jaar dezelfde expertise opnieuw hoeft in te kopen.

Voor de medewerker die gedetacheerd wordt is de winst ontwikkeling. Wie in verschillende organisaties werkt, bouwt sneller ervaring op dan wie jaren op dezelfde plek zit. Niet omdat het werk fundamenteel verschilt, maar omdat context ertoe doet.

Beide kanten zie je terug in de ervaringen van professionals en opdrachtgevers die ons voorgingen.

Wanneer is dit de juiste keuze?

Detachering via DFA past niet overal. Het is de juiste keuze wanneer:

  • meerdere medewerkers kort na elkaar vertrekken, bijvoorbeeld door pensionering;
  • de werving loopt, maar het werk niet kan wachten op de procedure;
  • een wettelijke termijn of programmadeadline geen uitstel verdraagt;
  • kennis geborgd moet worden voordat de laatste specialist vertrekt;
  • een reorganisatie een tussenfase kent waarin de vaste formatie nog niet rond is.

Is het werk structureel en lukt de werving gewoon? Dan is een vaste aanstelling de betere route, en zeggen we dat ook.

Veelgestelde vragen

Wat is de UWV-arbeidsmarktprognose 2026-2028?

De UWV-arbeidsmarktprognose 2026-2028 is de verwachting van UWV voor de Nederlandse arbeidsmarkt tot 2028. UWV verwacht landelijk 1,7 procent banengroei, tenzij de energieprijzen hoog blijven; dan valt de groei vrijwel stil.

Blijft de krapte op de arbeidsmarkt bij de overheid bestaan?

Ja. Volgens UWV blijft de arbeidsmarkt in 94 procent van de beroepsgroepen krap of zeer krap, en daar horen overheidsfuncties zoals juristen en bestuurders bij. Bovendien ontstaan de meeste vacatures door pensionering en baanwisseling, en die uitstroom gaat door ongeacht de conjunctuur.

Welke overheidsfuncties zijn het moeilijkst in te vullen?

UWV noemt onder meer juristen en overheidsbestuurders als krapteberoepen. In de praktijk zien wij de grootste druk op functies waar specialistische kennis en publieke context samenkomen, zoals juridische, ruimtelijke en financiële rollen.

Wat kan een overheidsorganisatie doen tegen personeelstekort?

Begin bij het werk in plaats van bij de vacature: bepaal welke taken hoe dan ook moeten doorlopen en organiseer daar continuïteit voor. Detachering overbrugt de periode tussen vertrek en opvolging, terwijl de werving voor de lange termijn gewoon doorloopt.

Hoe helpt detachering bij krapte op de arbeidsmarkt?

Detachering zorgt dat het werk doorgaat terwijl de vaste bezetting nog niet rond is. Een gedetacheerde professional draagt de functie tijdelijk, houdt kennis vast en draagt die aan het einde over, zodat de organisatie niet twee keer hetzelfde verliest.

Conclusie: de markt koelt af, de opgave niet

De UWV-prognose laat twee dingen tegelijk zien. De arbeidsmarkt wordt iets ruimer, en voor de overheid verandert er weinig. De vacatures van de komende jaren komen niet uit groei, maar uit vertrek, en vertrek laat zich niet wegbezuinigen of wegwachten.

De organisaties die daar het beste doorheen komen, zijn niet de organisaties die het hardst werven. Het zijn de organisaties die het werk laten doorlopen terwijl ze werven.

Wil je weten hoe dat er voor jouw organisatie uitziet? Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek, telefonisch, via Teams of op locatie.

Vragen of opmerkingen?

Neem contact met ons op voor meer informatie