De overheid verwacht vaker problemen door pensionering dan andere sectoren. Lees hoe je kennisuitstroom voorkomt en continuïteit borgt.
De overheid verwacht de komende jaren vaker problemen door pensionering van medewerkers dan welke andere sector ook. Dat blijkt uit onderzoek van het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV). Veel overheidsorganisaties merken het nu al: ervaren collega's vertrekken, vacatures blijven langer openstaan en de werkdruk loopt op.
In deze blogpost lees je wat de pensioengolf concreet betekent voor jouw organisatie, waarom het huidige wervingspad vaak tekortschiet en hoe De Flexibele Ambtenaar (DFA) organisaties helpt om kennisuitstroom op te vangen zonder concessies te doen aan kwaliteit of continuïteit.
De pensioengolf is de verwachte uitstroom van grote aantallen medewerkers die de komende jaren de pensioengerechtigde leeftijd bereiken. Binnen de publieke sector is deze golf groter dan gemiddeld, omdat de overheid in de jaren tachtig en negentig relatief veel mensen in dienst nam. Die generatie nadert nu collectief het einde van hun loopbaan.
Het gevolg is een dubbele druk: aan de ene kant verdwijnt er in korte tijd veel kennis en ervaring, aan de andere kant blijven de maatschappelijke opgaven onverminderd groot. Denk aan de energietransitie, de woningbouwopgave, de uitvoering van de Participatiewet en de toenemende complexiteit in het sociaal domein. Die opgaven wachten niet op een nieuwe generatie die is ingewerkt.
De standaardreactie op vertrekkende medewerkers is een vacature openen. Dat werkt in een krappe arbeidsmarkt echter steeds minder goed. Vacatures in de publieke sector staan gemiddeld langer open dan in de marktsector, zo laat de arbeidsmarktmonitor van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) zien.
Er zijn meerdere redenen waarom werving alleen niet volstaat. Ten eerste kost het tijd om iemand te vinden die niet alleen de technische kennis heeft, maar ook de bestuurlijke context begrijpt. Ten tweede duurt inwerken bij de overheid langer dan in veel andere sectoren, omdat wet- en regelgeving, politieke verhoudingen en interne processen specifieke kennis vereisen. Ten derde is de concurrentie om schaarse professionals groot, zowel binnen als buiten de publieke sector.
Daardoor ontstaat een gevaarlijke situatie: de medewerker met dertig jaar ervaring vertrekt op een vrijdag, en maandag staat er niemand die weet hoe een bepaald dossier in elkaar zit, welke bestuurder welke gevoeligheden heeft of hoe een specifiek subsidieproces werkt. Die kennis is weg. En dat is precies het probleem dat met een gewone vacature niet wordt opgelost.
De Flexibele Ambtenaar (DFA) werkt anders dan een traditioneel uitzendbureau of detacheringsbureau. Wij richten ons uitsluitend op de publieke sector en werken met professionals die de overheid van binnenuit kennen. Dat maakt een wezenlijk verschil.
Wij koppelen organisaties aan ervaren ambtenaren die beschikbaar zijn voor tijdelijke of flexibele inzet via een mobiliteitsdienstverband. Deze professionals hoeven niet te worden ingewerkt op de cultuur van de publieke sector, want die kennen ze al. Ze begrijpen hoe gemeenten, provincies en rijksoverheid werken, welke taal er gesproken wordt en hoe besluitvorming verloopt.
Daarnaast ontvangen wij wekelijks tussen de 140 en 180 interim-opdrachten van overheidsorganisaties in domeinen als het sociaal domein, het ruimtelijk domein, finance en ICT. Dat brede netwerk stelt ons in staat om snel en gericht te matchen, ook als de vraag urgent is.
Een traject begint altijd met een gesprek over de concrete situatie. Wat vertrekt er precies? Gaat het om een specifieke functie, een dossier, een team of een combinatie? Wij stellen gerichte vragen om de kennisbehoefte scherp te krijgen, zodat we niet zoeken op functietitel maar op inhoud en context.
Waar mogelijk faciliteren wij een gestructureerd kennisoverdrachtsproces. Dat betekent dat we samen met de organisatie in kaart brengen welke kennis de vertrekkende medewerker heeft die nergens is vastgelegd. Denk aan relatiebeheer, procesinzicht, historische context van dossiers en informele netwerken binnen en buiten de organisatie.
Op basis van de intake zoeken wij in ons netwerk naar de professional die het beste aansluit. Niet alleen op papier, maar ook op werkstijl, communicatie en de specifieke fase waarin de organisatie zich bevindt. Een organisatie die midden in een reorganisatie zit, heeft andere behoeften dan een organisatie die een nieuw beleidsprogramma opstart.
Na de match begeleidt DFA zowel de professional als de organisatie tijdens de opdracht. We houden contact, signaleren knelpunten vroeg en sturen bij waar nodig. Zo zorgen we dat de inzet daadwerkelijk het verschil maakt en niet verzandt in onduidelijkheid over verwachtingen.
Voor de organisatie betekent werken via DFA dat kennisuitstroom wordt opgevangen zonder langdurige wervingstrajecten. De professional die instroomt kent de publieke sector, begrijpt de context en kan snel waarde toevoegen. Daardoor daalt de werkdruk op het bestaande team en blijven lopende dossiers in beweging.
Voor de medewerker die via DFA werkt, biedt het model zekerheid én afwisseling. Hij of zij heeft een vast contract met goede arbeidsvoorwaarden, ook tussen opdrachten door, en bouwt pensioen op via BrandNewDay. Tegelijkertijd werkt de medewerker aan verschillende projecten bij diverse overheidsinstanties, wat zorgt voor professionele groei en brede inzetbaarheid.
Dit model sluit aan bij de bredere beweging binnen de publieke sector richting strategische personeelsplanning en duurzame inzetbaarheid, zoals beschreven in de kaders van het A+O fonds Gemeenten, dat onderzoek doet naar arbeidsmarktontwikkelingen bij gemeenten.
Flexibele inzet via DFA is niet voor elke situatie de beste oplossing. Het werkt het beste als aan een of meer van de volgende voorwaarden is voldaan.
Een ervaren medewerker vertrekt op korte termijn met pensioen en er is geen directe opvolger beschikbaar. De organisatie heeft behoefte aan iemand die snel inzetbaar is zonder lang inwerktraject. Er is sprake van boventalligheid elders in de organisatie of sector, waardoor herplaatsing een logische stap is. De opdracht heeft een duidelijke looptijd, maar vraagt wel om iemand met diepgaande kennis van de publieke sector.
Is de behoefte structureler van aard, dan denken wij graag mee over een bredere aanpak, bijvoorbeeld in combinatie met interne mobiliteit of een langer lopend mobiliteitsdienstverband.
Bekijk ook onze pagina over flexibel werken in de publieke sector voor meer informatie over hoe wij organisaties en professionals aan elkaar koppelen.
Het UWV concludeert in zijn meest recente arbeidsmarktonderzoek dat de overheid vaker dan andere sectoren problemen verwacht door pensionering van medewerkers. Dat maakt de publieke sector kwetsbaar voor kennisuitstroom op een moment dat de maatschappelijke opgaven juist groter worden. Veel organisaties merken de effecten nu al in de vorm van oplopende werkdruk en langdurig openstaande vacatures.
Een mobiliteitsdienstverband is een arbeidscontract waarbij een medewerker in dienst is bij een intermediaire organisatie, zoals DFA, en van daaruit wordt ingezet bij verschillende opdrachtgevers binnen de publieke sector. De medewerker heeft zekerheid via een vast contract, terwijl de opdrachtgever flexibel kan schakelen zonder langdurige wervingsprocedures. Dit model past binnen de kaders van de geldende cao voor de publieke sector.
Dat hangt af van de specifieke vraag en het beschikbare aanbod in ons netwerk. Omdat wij wekelijks tussen de 140 en 180 opdrachten ontvangen en een breed netwerk hebben van professionals die actief beschikbaar zijn, kunnen wij in veel gevallen binnen enkele weken een match realiseren. Bij urgente situaties schakelen wij sneller. Een eerste gesprek geeft snel duidelijkheid over de haalbaarheid.
Een medewerker die via DFA werkt op basis van een vast contract bouwt gewoon arbeidsrechten op, inclusief rechten onder de Werkloosheidswet (WW) als het contract eindigt. Omdat de medewerker in dienst is bij DFA en niet bij de individuele opdrachtgever, blijft de arbeidsrelatie stabiel ook als een opdracht afloopt. Wij adviseren medewerkers altijd om hun specifieke situatie te bespreken met een arbeidsrechtspecialist of de eigen HR-afdeling.
De Flexibele Ambtenaar is actief in het sociaal domein, het ruimtelijk domein, finance en ICT. Binnen die domeinen werken wij met professionals op verschillende niveaus, van beleidsmedewerker tot projectleider en van financieel adviseur tot ICT-architect. Alle professionals hebben ervaring binnen de publieke sector en begrijpen de specifieke context van overheidsorganisaties.
De pensioengolf in de overheid is geen toekomstig probleem. Het is een probleem dat nu speelt, in teams die al merken dat de werkdruk oploopt en dat dossiers complexer worden zonder dat er voldoende mensen zijn om ze te dragen.
Een vacature openen is niet altijd de snelste of meest effectieve oplossing. Flexibele inzet van ervaren professionals die de publieke sector kennen, kan het verschil maken tussen continuïteit en stilstand.
Wil je weten wat DFA voor jouw organisatie kan betekenen? Neem vrijblijvend contact met ons op. We denken graag mee over een aanpak die past bij jouw situatie, zonder grote beloften maar met concrete stappen.
Neem contact met ons op voor meer informatie