Tien jaar ervaring is niet altijd tien jaar ontwikkeling. Ontdek waarom vergelijkend vermogen het verschil maakt voor interimprofessionals in de publieke sector.
Vergelijkend vermogen is het vermogen om patronen, aannames en oplossingen uit verschillende organisaties naast elkaar te leggen en daar bruikbare conclusies uit te trekken. Het is een kwaliteit die je niet uit een studieboek leert en die ook niet automatisch groeit met het aantal dienstjaren op dezelfde plek.
In dit artikel lees je waarom tien jaar ervaring niet altijd tien jaar ontwikkeling betekent, wat het verschil is tussen diepgang en breedte in professionele groei, en waarom De Flexibele Ambtenaar (DFA) gelooft dat beweging vakmanschap verdiept, juist in de publieke sector.
Vergelijkend vermogen is de capaciteit om kennis en inzichten uit verschillende bestuurlijke contexten met elkaar te verbinden. Een professional met vergelijkend vermogen herkent patronen die voor insiders minder zichtbaar zijn, niet omdat hij of zij betere beleidsmaker is, maar omdat er vergelijkingsmateriaal beschikbaar is.
Dit onderscheidt zich van vakinhoudelijke diepgang. Diepgang ontstaat door jarenlang aan hetzelfde dossier te werken. Vergelijkend vermogen ontstaat door meerdere organisaties, opgaven en bestuursculturen van binnenuit te leren kennen. Beide zijn waardevol. Maar in de huidige publieke sector, waar vraagstukken steeds minder binnen één beleidsdomein of één organisatie zijn op te lossen, wordt het tweede steeds relevanter.
Tien jaar werkervaring is niet automatisch tien jaar professionele ontwikkeling. Wie jarenlang binnen dezelfde organisatie werkt, bouwt onmiskenbaar iets waardevols op: kennis van dossiers, inzicht in bestuurlijke verhoudingen, historisch besef en begrip van waarom bepaalde keuzes ooit zijn gemaakt. Die ervaring is niet te vervangen door een overdracht of een inwerkprogramma.
Tegelijkertijd schuilt daarin een risico. Organisaties ontwikkelen hun eigen routines, vanzelfsprekendheden en overtuigingen. Processen worden logisch omdat ze al jaren zo verlopen. Begrippen krijgen een specifieke betekenis die buiten de organisatie niet vanzelfsprekend is. Problemen worden benaderd vanuit een vaste manier van denken. Dat is niet goed of fout, het is een onvermijdelijk gevolg van langdurige samenwerking.
Het gevolg is dat ervaring en routine door elkaar gaan lopen. De medewerker die tien jaar lang hetzelfde type vraagstuk op dezelfde manier heeft aangepakt, heeft technisch gezien tien jaar ervaring. Maar de professionele ontwikkeling kan na het eerste of tweede jaar zijn afgevlakt. Zoals het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) laat zien in arbeidsmarktonderzoek, werken veel ambtenaren langdurig bij dezelfde werkgever, wat de kans op dit patroon vergroot.
De vraag is daarom niet alleen hoeveel ervaring iemand heeft, maar ook welke ervaring.
Een beleidsmedewerker die tien jaar aan hetzelfde dossier werkt, ontwikkelt diepgang. Een beleidsmedewerker die in diezelfde periode verschillende organisaties, opgaven en bestuursculturen leert kennen, ontwikkelt daarnaast iets anders: vergelijkend vermogen. En dat is een onderschatte kwaliteit in de publieke sector.
Wie meerdere gemeenten heeft meegemaakt, ontdekt dat dezelfde maatschappelijke opgave telkens een andere dynamiek kent. Niet omdat de inhoud fundamenteel verschilt, maar omdat context ertoe doet. De politieke verhoudingen zijn anders. De organisatiecultuur verschilt. De rol van de gemeenteraad, de samenwerking met maatschappelijke partners of de geschiedenis van een dossier bepaalt mede welke oplossingen kansrijk zijn.
Juist die context maakt dat beleid nooit een optelsom is van feiten alleen. Ervaren interimprofessionals herkennen daardoor patronen die voor insiders minder zichtbaar zijn. Ze hebben gezien hoe andere organisaties vergelijkbare vraagstukken hebben aangepakt, welke keuzes werkten, welke weerstand voorspelbaar was en welke aannames telkens terugkeerden.
Dat levert geen blauwdruk op. Wie veel verschillende organisaties kent, weet juist dat kopiëren zelden werkt. Maar het vergroot wel het vermogen om sneller de juiste vragen te stellen.
Vergelijkend vermogen uit zich in de kwaliteit van de vragen die een professional stelt. Niet de antwoorden, maar de vragen zijn de eerste indicator van professionele rijpheid.
Denk aan vragen als: waarom wordt dit probleem precies zo gedefinieerd? Welke oplossingen zijn eerder geprobeerd? Welke belangen spelen onder de oppervlakte? En misschien wel de belangrijkste: welke vanzelfsprekendheden worden hier niet meer ter discussie gesteld?
Dat zijn geen vragen die je uit een studieboek leert. Ze ontstaan door herhaalde blootstelling aan verschillende bestuurlijke contexten. Een interimprofessional die vijf gemeenten heeft meegemaakt, heeft die vragen al meerdere keren gesteld en heeft gezien welke antwoorden er mogelijk zijn. Daardoor kan hij of zij sneller doorgronden wat er in een nieuwe organisatie speelt, zonder de context te negeren.
Dit is precies de reden waarom DFA gelooft in de kracht van interim als professionele ontwikkelroute, niet als tijdelijke oplossing voor een vacature, maar als een bewuste manier om vakmanschap te verdiepen.
DFA begeleidt professionals in de publieke sector bij het opbouwen van een interimcarrière die vakmanschap verdiept. Dat traject kent een aantal herkenbare stappen.
Het traject begint met een intake waarin de achtergrond, ambities en het professionele referentiekader van de kandidaat in kaart worden gebracht. Niet alleen wat iemand heeft gedaan, maar ook wat iemand heeft geleerd van de contexten waarin hij of zij heeft gewerkt. Die verkenning vormt de basis voor een gerichte plaatsing.
Na de intake volgen diepte-interviews waarin de professionele identiteit scherper wordt geformuleerd. Wat zijn de terugkerende patronen in het werk? Welke type vraagstukken liggen iemand het beste? Waar zit de toegevoegde waarde ten opzichte van een vaste medewerker? Die vragen leiden tot een helder profiel dat aansluit bij de vraag vanuit opdrachtgevers in de publieke sector.
Een interimprofessional is zo sterk als zijn of haar zichtbaarheid. DFA helpt bij het opbouwen van een e-Portfolio waarin opdrachten, resultaten en geleerde lessen worden gedocumenteerd. Dat portfolio is niet alleen een cv, het is een bewijs van vergelijkend vermogen: hier heb ik gewerkt, dit heb ik gezien, dit heb ik bijgedragen.
DFA matcht professionals met opdrachtgevers in gemeenten, provincies, uitvoeringsorganisaties en andere publieke instellingen. Die matching is inhoudelijk: niet alleen op functietitel of uurtarief, maar op de vraag of de opdracht bijdraagt aan de verdere ontwikkeling van het professionele referentiekader. Elke opdracht moet iets toevoegen.
Voor de organisatie levert een interimprofessional met vergelijkend vermogen iets op dat een vaste medewerker structureel moeilijker kan bieden: een blik van buiten, gecombineerd met inhoudelijke diepgang. De interimprofessional herkent patronen, stelt de juiste vragen en brengt kennis mee van hoe vergelijkbare organisaties vergelijkbare vraagstukken hebben aangepakt.
Voor de medewerker zelf levert het traject professionele verrijking op. Elke nieuwe context voegt iets toe aan het referentiekader. Niet alleen kennis, maar ook relativeringsvermogen. Niet alleen expertise, maar ook bescheidenheid. Want wie meerdere organisaties van binnen heeft gezien, weet dat er zelden één juiste manier van werken bestaat.
Daarnaast biedt een interimcarrière in de publieke sector arbeidsrechtelijke zekerheid via het mobiliteitsdienstverband, waarbij afspraken over arbeidsvoorwaarden, pensioenopbouw en de Werkloosheidswet (WW) helder zijn vastgelegd. De cao voor gemeenteambtenaren en vergelijkbare cao's in de publieke sector bieden daarvoor een solide kader. Meer informatie over de arbeidsrechtelijke positie van interimmedewerkers vind je op de website van het A+O fonds Gemeenten.
Een interimcarrière in de publieke sector is niet voor iedereen de juiste stap. Het vraagt om een bepaalde professionele volwassenheid en de bereidheid om steeds opnieuw te beginnen, inclusief de onzekerheid die daarbij hoort.
Het is een goede keuze als je merkt dat je professionele ontwikkeling op dezelfde plek is afgevlakt. Als je behoefte hebt aan nieuwe contexten om scherp te blijven. Als je wilt bijdragen aan vraagstukken die groter zijn dan één organisatie. Of als je bewust wilt werken aan het opbouwen van vergelijkend vermogen als professionele kwaliteit.
Het is minder geschikt als je primair zoekt naar zekerheid en stabiliteit op de lange termijn, of als je nog aan het begin staat van een vakinhoudelijke specialisatie die diepgang vereist. In dat geval is een vaste aanstelling vaak een betere basis. Lees ook ons artikel over de keuze tussen vast en interim in de publieke sector voor een eerlijk overzicht van de afwegingen.
De publieke sector staat voor vraagstukken die steeds minder binnen één beleidsdomein of één organisatie zijn op te lossen. Juist in die werkelijkheid wordt het vermogen om kennis uit verschillende contexten met elkaar te verbinden steeds waardevoller. Meer achtergrond over de arbeidsmarkt in de publieke sector vind je via de arbeidsmarktcijfers van de Rijksoverheid.
Ervaring is de optelsom van wat je hebt meegemaakt. Vergelijkend vermogen is het vermogen om die ervaringen uit verschillende contexten naast elkaar te leggen en er bruikbare conclusies uit te trekken. Iemand kan tien jaar ervaring hebben binnen één organisatie en weinig vergelijkend vermogen hebben opgebouwd, terwijl iemand met vijf jaar ervaring verspreid over meerdere organisaties een rijker referentiekader heeft.
Vergelijkend vermogen bouw je op door herhaalde blootstelling aan verschillende bestuurlijke contexten. Elke nieuwe opdracht bij een andere gemeente, provincie of uitvoeringsorganisatie voegt iets toe aan het professionele referentiekader. DFA begeleidt professionals bij het bewust opbouwen van dat referentiekader via gerichte matching en reflectie op opdrachten.
Ja, mits de constructie goed is ingericht. Via een mobiliteitsdienstverband zijn afspraken over arbeidsvoorwaarden, pensioenopbouw en de Werkloosheidswet (WW) helder vastgelegd. DFA werkt binnen de kaders van de geldende cao's in de publieke sector en zorgt dat de arbeidsrechtelijke positie van de professional duidelijk is voor zowel de medewerker als de opdrachtgever.
Een interimprofessional met vergelijkend vermogen brengt een blik van buiten, gecombineerd met inhoudelijke diepgang. Hij of zij herkent patronen die voor insiders minder zichtbaar zijn, stelt de juiste vragen en brengt kennis mee van hoe vergelijkbare organisaties vergelijkbare vraagstukken hebben aangepakt. Dat is aanvullend op wat vaste medewerkers bieden, niet vervangend.
Een interimcarrière past bij je als je merkt dat je professionele ontwikkeling op dezelfde plek is afgevlakt, als je behoefte hebt aan nieuwe contexten en als je bereid bent om steeds opnieuw te beginnen. DFA biedt een vrijblijvend gesprek aan om samen te verkennen of deze stap bij jouw situatie en ambities aansluit. Lees ook ons artikel over de eerste stap naar interim werk in de publieke sector.
Vergelijkend vermogen is een onderschatte kwaliteit in de publieke sector. Het ontstaat niet vanzelf met het verstrijken van de jaren, maar door bewuste blootstelling aan verschillende bestuurlijke contexten. Een interimcarrière is daarvoor een effectieve route, mits goed begeleid en gericht opgebouwd.
DFA gelooft dat beweging vakmanschap verdiept. Niet omdat afwisseling op zichzelf aantrekkelijk is, maar omdat elke nieuwe opdracht het professionele referentiekader verrijkt. De meest ervaren professional is niet altijd degene die het langst op dezelfde plek heeft gewerkt, maar degene die het vaakst opnieuw heeft moeten beginnen en daar bewust van heeft geleerd.
Ben je benieuwd of een interimcarrière in de publieke sector bij jou past? Neem vrijblijvend contact op met DFA. We denken graag met je mee, zonder verplichtingen.
Neem contact met ons op voor meer informatie